Nasławice, niewielka miejscowość ukryta w malowniczym krajobrazie, kryje w sobie fascynującą historię, która przyciąga turystów i miłośników architektury. W centrum tej opowieści znajdują się ruiny poewangelickiego kościoła, które przetrwały burzliwe dzieje Śląska. Wciągający urok tego miejsca kryje się nie tylko w jego architekturze, ale również w zawiłej historii wyznaniowej, która na przestrzeni wieków kształtowała losy lokalnej społeczności.
Świątynia i jej niezwykłe otoczenie
Ruiny kościoła w Nasławicach, wzniesione z ciemnego gabra, są świadectwem średniowiecznej architektury, której początki sięgają XIV wieku. Wciąż zachowane gotyckie detale, takie jak okienne maswerki oraz renesansowe płyty nagrobne, tworzą unikalną atmosferę. Całość otacza stary kamienny mur, który kryje działający cmentarz. Charakterystyczny cis, uznawany w starożytności za drzewo śmierci, rośnie przy prezbiterium, podkreślając historyczne znaczenie tego miejsca.
Historia dwóch kościołów
W Nasławicach do 1945 roku funkcjonowały dwa kościoły: katolicki z XVIII wieku oraz starszy, poewangelicki. Starsza świątynia, której korzenie sięgają XIV wieku, przez niemal półtora wieku była miejscem nabożeństw dla protestantów. Po wojnie trzydziestoletniej, w wyniku postanowień traktatu pokojowego, kościół ten przeszedł w ręce katolików, co było jednym z wielu zwrotów akcji w tej skomplikowanej historii wyznaniowej.
Wpływ polityki na życie religijne
Polityczne zmiany miały ogromny wpływ na życie religijne w Nasławicach. Po śmierci ostatniego księcia brzeskiego Jerzego Wilhelma, wioska stała się częścią Korony Czeskiej, co doprowadziło do przejęcia kościoła przez katolików. Jednak w 1707 roku, na mocy ugody w Altranstädt, protestanci odzyskali prawo do użytkowania świątyni. Niestety, nie trwało to długo, a po śmierci pastora Freytaga ponownie zamknięto drzwi przed luteranami.
Zmiany w czasach pruskich
Gdy Śląsk znalazł się pod panowaniem pruskiego króla Fryderyka II, ewangelicy z Nasławic ponownie przejęli świątynię, co oznaczało kolejny etap w ich historii. Katolicy zostali zmuszeni do opuszczenia kościoła, a siostry klaryski rozbudowały swoją kaplicę, aby sprostać potrzebom swojej wspólnoty. Tak powstała dzisiejsza świątynia św. Józefa – Oblubieńca NMP.
Ruiny jako świadectwo przeszłości
W wyniku działań wojennych w 1945 roku średniowieczna budowla została zniszczona, a jej wnętrze strawił pożar. Obecnie pozostaje zabezpieczoną ruiną, a w latach 60. XX wieku rozebrano grożącą zawaleniem wieżę. Mimo to, miejsce to wciąż przyciąga odwiedzających, którzy mogą podziwiać jego historyczne walory.
Rozproszone dziedzictwo artystyczne
Chociaż nie zobaczymy już średniowiecznych fresków, które zdobiły ściany prezbiterium, niektóre elementy wyposażenia kościoła przetrwały. Gotyckie rzeźby, w tym Maria i grupa rzeźbiarska z belki tęczowej, znajdują się teraz w innych kościołach i muzeach. Plany renowacji i zabezpieczenia tych zabytków są w toku, jednak na razie czekają one na lepsze czasy.
Nasławice pozostają miejscem, które przypomina o skomplikowanej historii Dolnego Śląska, gdzie zmiany polityczne i religijne odcisnęły swoje piętno na lokalnej społeczności i architekturze.
Źródło: Starostwo Powiatowe we Wrocławiu
