KulturaRecenzjeTeatr

Walka o władzę bez skrupułów. „Ryszard III” wraca na scenę Podziemia

Walka o władzę bez skrupułów. „Ryszard III” wraca na scenę Podziemia

Władza zdobywana podstępem, kolejne ofiary i cmentarz, na którym rozgrywa się walka o koronę – tak wygląda świat „Ryszarda III” w reżyserii Pawła Świątka. Spektakl Teatru Polskiego w Podziemiu przenosi szekspirowską historię w umowną, współczesną przestrzeń. Widzowie zobaczą go w Piekarni, a najbliższe przedstawienia zaplanowano na 21–24 stycznia 2027 roku.

Dwór bez historycznego kostiumu

Twórcy nie odtwarzają dawnej Anglii. Wygląd i zachowania bohaterów przybliżają opowieść do współczesności, dzięki czemu walka o tron staje się również obrazem mechanizmów politycznych wykraczających poza realia królewskiego dworu. Kłamstwo, manipulacja i zabójstwo służą utrzymaniu wpływów, a moralne skrupuły nie powstrzymują osób sięgających po władzę.

Znakiem pozycji najważniejszych postaci są reżyserskie krzesła. Zasiadający na nich możni decydują o losach pozostałych i kierują ich działaniami. Wśród scen intryg znalazło się też miejsce na bardziej przyziemne obrazy. Podczas dworskiego posiłku jedzenie podawane jest w pudełkach, a uwagę zwraca Buckingham grany przez Michała Mrozka. W jego bohaterze pobrzmiewa chuligańska nuta, widoczna nawet w sposobie korzystania z pałeczek.

Ryszard wobec kobiet na dworze

Michał Opaliński pewnie prowadzi tytułową rolę. Szczególnie wyraziste są spotkania Ryszarda z Lady Anną i królową Elżbietą. Anna sprawia wrażenie naiwnej, momentami wręcz niezręcznej. Elżbieta początkowo próbuje się przeciwstawić, ale stopniowo poddaje się sile jego podszytych jadem słów. Partnerujące Opalińskiemu Janka Woźnicka i Agnieszka Kwietniewska tworzą równie przekonujące postaci.

Małgorzata Anastazji Kowalskiej pokazuje inny wymiar dworskiej klęski. Była królowa jest zgorzkniała i zniesmaczona, chwieje się, gubi w wypowiedziach i szuka ulgi w alkoholu. Jej urywane, niewyraźne przekleństwa odsłaniają rozpad bohaterki. Bartosz Śledź działa oszczędniej: jako ubrana na biało postać pozostaje dyskretny, a zarazem budzi niepokój.

Na scenie występują również Dariusz Maj, Igor Kujawski, Katarzyna Wuczko i Eryk Walkowiak. Zespół buduje wiarygodne postaci mimo umowności przedstawienia. Pomaga w tym sposób wypowiadania dialogów i monologów: wyraźny, bez nadmiernego patosu.

Cmentarz, lustra i sceniczny rytm

Przestrzeń zaprojektowana przez Marcina Chlandę należy do najmocniejszych stron inscenizacji. Już przed rozpoczęciem walki o tron widz może przejrzeć się w lustrze przypominającym nagrobek. Dalej uwagę przyciągają ciemne mogiły: cmentarz staje się miejscem kolejnych zdrad i zbrodni, a groby mogą przywodzić na myśl pogrzebane dobro. Zło tymczasem nie pozostaje w bezruchu. Mocny efekt przynosi prosty gest zapisywania szminką imion ofiar na lustrach.

Równomierne rozmieszczenie grobów pozwala aktorom grać jednocześnie w kilku częściach sceny. Widz sam wybiera, którą sytuację śledzić. Dzięki temu pozornie statyczna przestrzeń ożywa, choć opowieść nie w każdym momencie angażuje z jednakową siłą.

Wizualny porządek współtworzą kostiumy Grzegorza Więckowskiego – eleganckie, miejscami żartobliwe i pozbawione nadmiaru. Istotne dla nastroju są także światła przygotowane przez Chlandę oraz muzyka Olgi Mysłowskiej, dopasowana do wydarzeń na scenie.

Dla widzów ceniących Szekspirowskie słowo

W przedstawieniu ważne miejsce zajmuje tekst Szekspira w przekładzie Stanisława Barańczaka. Aktorzy wypowiadają go donośnie i z wyczuciem, co może być dużą zaletą dla miłośników teatralnego słowa. Osoby oczekujące szybszego tempa powinny jednak wziąć pod uwagę, że spektakl zawiera dużo tekstu.

„Ryszard III” w Piekarni łączy współczesne spojrzenie na bezwzględną politykę z wyrazistą scenografią i aktorsko prowadzoną opowieścią. Choć jego rytm nie zawsze jest równie intensywny, przedstawienie oferuje zarówno czytelny obraz walki o władzę, jak i przyjemność obcowania z dobrze wypowiedzianym językiem.

Źródło: wroclaw.pl