W kwietniu 2027 roku cztery historyczne dzwony mają zostać przekazane świątyniom we Wrocławiu, Strzeszowie, Sułowie i Woskowicach Górnych. Po kilkudziesięciu latach użytkowania przez niemieckie parafie zabytki wrócą do miejsc, z których pochodzą. To kolejna odsłona międzynarodowej inicjatywy łączącej odzyskiwanie dziedzictwa z budowaniem relacji między wspólnotami.
Dokąd trafią odzyskane dzwony?
We Wrocławiu dzwon otrzyma katedra św. Jana Chrzciciela na Ostrowie Tumskim. Pozostałe trzy przeznaczono dla kościołów w Strzeszowie, Sułowie oraz Woskowicach Górnych — do każdej z czterech świątyń ma trafić jeden egzemplarz.
Przekazanie odbędzie się w ramach projektu „Dzwony pokoju dla Europy”, zainicjowanego przez diecezję Rottenburg-Stuttgart. Biorą w nim udział także wspólnoty kościelne z Polski i Czech. Założeniem przedsięwzięcia jest zarówno przywracanie zabytków lokalnym społecznościom, jak i tworzenie okazji do współpracy parafii ponad granicami.
Nie pierwszy powrót do regionu
Wiosną 2026 roku archidiecezja wrocławska przyjęła już trzy dzwony: dwa znalazły się w bazylice w Trzebnicy, natomiast trzeci przekazano kościołowi w Lesie Bukowym. Cztery zapowiedziane na przyszły rok będą kontynuacją tych działań.
Pomysł zwrotu dzwonów wywodzących się z archidiecezji wrocławskiej pojawił się podczas wizyty delegacji z Niemiec przed czterema laty. Sam projekt ma dłuższą historię — jego pierwsze uroczystości odbyły się w 2021 roku w miejscowości Píšť w Czechach. Z kolei we wrześniu 2025 roku w świdnickiej katedrze ponownie poświęcono zabytkowe dzwony.
Dlaczego zabytki znalazły się w Niemczech?
Ich los jest związany z wojennymi konfiskatami. W czasie II wojny światowej nazistowskie władze zabierały dzwony z kościołów katolickich i protestanckich. W skali Europy grabież objęła około 100 tysięcy egzemplarzy. Większość została przetopiona na metal potrzebny do wytwarzania uzbrojenia.
Te, które ocalały, po zakończeniu wojny przekazywano parafiom w zachodnich Niemczech, między innymi na terenie diecezji Rottenburg-Stuttgart. Ustalenie ich pochodzenia jest dziś możliwe dzięki inskrypcjom zachowanym na dzwonach oraz dokumentacji.
Odnalezienie dawnej świątyni nie zawsze oznacza jednak możliwość ponownego zawieszenia w niej dzwonu. Niektóre kościoły przestały być użytkowane, a inne wymagają remontów z powodu stanu technicznego. Powrót zabytku i przywrócenie mu dawnej funkcji to zatem nie w każdym przypadku to samo.
Listopadowe upamiętnienie we Wrocławiu
Odzyskiwanie dzwonów ma również wymiar symboliczny: nawiązuje do wieloletnich działań Kościoła na rzecz pojednania polsko-niemieckiego. Na Dolnym Śląsku ten kontekst wiąże się z historią regionu kształtowanego między innymi przez Polaków, Niemców, Czechów i Żydów.
Do tej tradycji odwoła się także spotkanie poświęcone Orędziu biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 roku. Modlitwa odbędzie się 18 listopada 2026 roku przy pomniku kardynała Bolesława Kominka we Wrocławiu. Rocznicowe wydarzenie współorganizuje Fundacja Obserwatorium Społeczne.
Źródło: wroclaw.pl
