Niepokojąca wiadomość na szkolnej grupie może być sygnałem, którego nie wolno zignorować. Nie oznacza to jednak, że należy natychmiast rozesłać ją wszystkim znajomym. Rozróżniania odpowiedzialnego zgłoszenia od powielania niesprawdzonych ostrzeżeń uczą policjanci uczestniczący w kampanii „Życie to nie gra. Masz je tylko jedno”. Spotkania odbywają się także z udziałem funkcjonariuszy z Dolnego Śląska, m.in. z Jawora i Dzierżoniowa.
Program obejmuje uczniów klas VI–VIII szkół podstawowych oraz szkół ponadpodstawowych. Za jego przygotowanie odpowiadają Biuro Prewencji Komendy Głównej Policji i Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości. Rozmowy dotyczą zarówno codziennych doświadczeń młodzieży — przemocy, gróźb i nękania — jak i zachowania w sytuacji poważnego zagrożenia na terenie szkoły.
Wspólnym punktem tych zajęć jest odpowiedzialna reakcja. Uczeń nie musi sam rozstrzygać, czy autor groźby rzeczywiście zamierza ją spełnić. Powinien natomiast przekazać niepokojącą informację osobie, która może podjąć działania.
Groźba wymaga zgłoszenia, nie rozgłosu
O otrzymanej groźbie, zauważonej przemocy lub informacji o przygotowywanym ataku należy powiadomić zaufaną osobę dorosłą, dyrekcję szkoły albo policję. Znaczenie ma czas: wcześniejsze zgłoszenie daje możliwość interwencji, zanim dojdzie do krzywdy. Szukanie wsparcia jest potrzebne również wtedy, gdy przemoc dotyczy innego ucznia.
Osobnym problemem jest rozpowszechnianie alarmujących treści w internecie. Przekazanie informacji odpowiednim osobom nie jest tym samym co publikowanie jej na kolejnych grupach. Nieprawdziwe ostrzeżenie może wzbudzić strach, a jego stworzenie lub rozpowszechnianie może wiązać się z konsekwencjami prawnymi. Sensacyjnych doniesień nie należy więc udostępniać bez weryfikacji.
Podczas spotkań funkcjonariusze omawiają również cyberprzemoc: zastraszanie, uporczywe nękanie i publiczne poniżanie. Wyjaśniają, gdzie szukać pomocy, oraz przybliżają zasady odpowiedzialności prawnej i karnej dotyczące nieletnich, odwołując się do ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Namowy rówieśników, emocje czy zabieganie o popularność nie zwalniają z odpowiedzialności za publikowane treści.
Bezpośrednie niebezpieczeństwo: jak porządkować działania
Kampania obejmuje także przygotowanie do sytuacji, w której zagrożenie jest już realne, w tym pojawienia się uzbrojonego napastnika w szkole. Policjanci tłumaczą zasadę 4U: uważaj, uciekaj, ukryj się, udaremnij atak. Nie są to jednak równorzędne możliwości, spośród których można dowolnie wybierać.
Najpierw liczą się czujność i zgłoszenie niebezpieczeństwa. Jeżeli istnieje bezpieczna droga oddalenia się, należy z niej skorzystać. Kiedy ucieczka nie jest możliwa bez narażania się, trzeba poszukać schronienia. Próba udaremnienia ataku pozostaje ostatecznością — dopiero gdy nie ma możliwości ucieczki ani ukrycia. Samodzielna konfrontacja z napastnikiem nie powinna być traktowana jako podstawowy sposób reagowania.
W razie bezpośredniego zagrożenia należy wezwać pomoc pod numerem 112 i stosować się do poleceń służb. Szkolne spotkania mają utrwalać te zasady, ale również budować współpracę uczniów, rodziców, nauczycieli i policji. Jej celem jest reagowanie na ostrzeżenia bez lekceważenia ryzyka i bez wywoływania niepotrzebnej paniki.
Źródło: Policja Dolnośląska – Portal polskiej Policji
